Geschiedenis

De oprichting

In oktober 1860 kwamen er drie nieuwe leden in de gemeenteraad van Hoegaarden:

• Jeneverstoker Karel Emanuel Loriers uit de Tommestraat, huidige hoeve Cipers
• Zakenman Henri Vandertaelen uit de Tiensestraat, huidig rusthuis
• Dokter Jan Baptist Van Nerum uit de Vroentestraat

Deze drie raadsleden hadden eenzelfde doel, namelijk een muziekmaatschappij schenken aan Hoegaarden. Op de raadszitting van 14 november 1860 legde Dr. Van Nerum met grote geestdrift zijn plan uit en drukte op het feit dat Hoegaarden, net zo goed als Tienen een muziekharmonie waardig was. Burgemeester Putzeys schonk zijn goedkeuring, het voorstel werd aanvaard en dadelijk werd de hoge toelage van 2000 fr. bestemd voor de aankoop van de nodige instrumenten.
14 november 1860 zou een gewichtige dag worden in de geschiedenis van Hoegaarden.

De stichtingsvergadering

Op een stichtingsvergadering werden burgemeester Putzeys en Dr. Van Nerum respectievelijk tot voorzitter en ondervoorzitter verkozen. De muziekmaatschappij kreeg de benaming "Société de Musique des Mélomanes de la Grande Ghète" , met als vergaderlokaal"'t Nieuwhuys", huidig museum, en als oefenlokaal "'t Cleyn Paradis" in de Knorrestraat, huidige Pastorijstraat. Tot harmoniebestuurder werd apotheker Moisard uit Tienen verkozen, die toen reeds de "Société des Beaux Arts" in Tienen dirigeerde. September-kermis 1861 was de spiksplinternieuwe harmonie startklaar en trok onder grote volkstoeloop voor de eerste maal door de gemeente. Van dan af trad de harmonie driemaal per jaar op; bij haar eigen verjaardag en ter gelegenheid van de kleine en grote kermis.

De harmonievlag

Op 23 februari 1862 schonken de families Vandertaelen en Van Nerum een prachtig vaandel aan de harmonie. Dit kostbaar stuk bevindt zich momenteel ter bewaring in museum "'t Nieuwhuys".
Amper drie jaar leefde de jonge muziekvereniging in vrede.

Politieke inmenging

Vanaf 1864 werd er een zware politieke strijd geleverd tussen liberalen en katholieken voor het bezit van de harmonie. In mei 1877 gaf burgemeester Putzeys, ontmoedigd en vermoeid van al het politiek geploeter, zijn ontslag. Dertien jaar had de strijd geduurd en door de lange moeilijke twistperiode was de harmonie afgezwakt tot een fanfare. Maar vanaf 1877 trad een wederopstanding in en de maatschappij zou snel uitgroeien tot één der beste verenigingen van Brabant.
In 1896 werd Arthur Putzeys tot burgemeester verkozen en kan hij zijn lang gekoesterd plan tot uitvoer brengen. Hij richte een eigen liberale muziekmaatschappij op. Van dan af had Hoegaarden twee fanfaren, beiden onder dezelfde naam, maar met verschillende kleur. De liberale maatschappij was in feite sedert 1872 ontstaan, zonder ooit tot een ware vereniging uit te groeien.
In deze bijdrage beperken we ons nu tot de katholieke maatschappij, die door de gemeenteraad van 10 februari 1873 als echte werd beschouwd.

Terug harmonie

In 1919, na een onderbreking van vier jaar door de oorlog, hernam de fanfare haar vroegere activiteit en werd opnieuw een harmonie. In 1922 werd verhuisd naar "Au Cercle", gelegen in de Doelstraat.
Ingevolge oorlogs- en andere problemen had de maatschappij veel van haar vroegere luister verloren en menigmaal werd van voorzitter en lokaal veranderd.
Vanaf 1926 werd geoefend in de "Patria", tegenover huidig lokaal "Pax", tot in 1929 terug verhuisd werd naar de "Warande" aan de Tiensestraat.
Op het ogenblik dat er plannen werden gesmeed om de harmonie terug te laten bloeien brak de tweede wereldoorlog uit. Hierdoor moesten alle activiteiten lamgelegd worden.

De heropstanding

In 1946 werd opnieuw van wal gestoken in de "Broedersschool". Er werd beslist de naam van de harmonie te wijzigen in "De Vrije Muziekliefhebbers", dit om elke verwarring te vermijden. Er werd ook een nieuw vaandel aangeschaft met deze naam erop.
In 1954 kreeg de harmonie terug een voorzitter, August Paenhuyzen, welke twee jaar later werd opgevolgd door Emiel Steenwegen, één der mannen van 1946. Met de komst van deze laatste luidde een nieuwe periode in. Zaal "Pax" werd de vaste standplaats en de maatschappij ging een periode van hoge bloei tegemoet.

• In 1960 wordt het 100-jarig bestaan gevierd.
• 3 april 1970: de harmonie verschijnt voor het eerst in een prachtig uniform
• 9 oktober 1971: als eerste in de streek is Hoegaarden getuige van een feestelijke optocht van een superformatie: "42 majoretten, 30 trommelaars en 51 muzikanten" in de straten van de gemeente. Een nooit geziene prachtig uitgedoste groep.

Een schitterend hoogtepunt in het meer dan honderd jarig bestaan van de harmonie is hiermee bereikt.
In 1972 werd voorzitter Steenwegen opgevolgd door Arthur Stockmans, nog een pionier uit 1946. Ondertussen was dirigent Karel Romme bezig aan zijn prachtcarrière van 47 jaar dirigent.

Vandaag

Met als concurrent, het steeds groeiend ontspanningsleven voor de jeugd, verdwenen de majoretten- en trommelkorpsen na meer dan 25 jaar bestaan. De harmonie daarentegen werd des te actiever.
Een doorgedreven jeugdpolitiek en het aantrekken van een professionele dirigent, de heer Argo Penné, lagen aan de basis van een forse groei van de VML.
In 1998 werd dit bekroond met de promotie van tweede naar eerste afdeling in de provincie Vlaams-Brabant De omvorming tot concertvereniging, het streven naar steeds betere kwaliteit en een prioritaire jeugdpolitiek liggen aan de basis van de huidige groep.